Houtnerf in tafelbladen
Waarom twee boomstambladen niet op elkaar lijken
Meer weten over de tekening in uw tafelblad?
Leg twee bladen uit dezelfde boom naast elkaar en u ziet nog steeds twee verschillende tafels. De houtnerf ligt anders, de kleur loopt anders over, de rand golft ergens anders. Dat is geen slordigheid en geen productiefout, het is precies wat er gebeurt als u iets doorzaagt dat gegroeid is in plaats van een plaat uit een machine te halen. Wij bij Boomstamspecialist leggen graag uit waar die verschillen vandaan komen. Weet u dat eenmaal, dan kijkt u anders naar de stapel en kiest u veel gerichter uw eigen blad uit.
Waarom heeft elk tafelblad een andere tekening
Omdat elke boom anders is gegroeid en elke zaagsnede op een andere plek door de stam gaat. Standplaats, wind, ziekte en leeftijd bepalen de ringen, en de zaagrichting bepaalt hoe die ringen aan de oppervlakte komen. Twee identieke bladen bestaan simpelweg niet.
Wat de jaarringen vertellen
Elke ring is één groeiseizoen. In het voorjaar groeit de boom snel en maakt hij licht, open hout. Later in het jaar vertraagt dat en ontstaat er dichter, donkerder hout. Het verschil tussen die twee zorgt voor de streping die u op uw blad ziet.
Brede en smalle ringen, en wat daarachter zit
Brede ringen betekenen een goed jaar, met genoeg water, licht en ruimte. Smalle ringen wijzen op droogte, schaduw of concurrentie van buurbomen. Een boom die in een laan stond, groeide anders dan een solitaire boom midden op een erf, en dat leest u letterlijk terug in het blad.
Wat dichtheid voor uw blad betekent
Voor u is dat niet alleen een leuk verhaal. Hout met smalle, gelijkmatige ringen is doorgaans dichter en daardoor stabieler in gebruik. Bij een eiken tafel ziet u dat verschil het duidelijkst, omdat eiken een sterk contrast heeft tussen voorjaars- en najaarshout.
Spinthout, kernhout en de kleurovergang
Een stam bestaat uit twee delen. Buitenom zit het spinthout, het jonge deel dat nog sap transporteert. Binnenin zit het kernhout, waar de boom stoffen in heeft opgeslagen die het hout donkerder, harder en beter bestand tegen aantasting maken.
Waarom de rand lichter is dan het midden
Die lichte band langs de buitenrand van uw blad is dus geen verkleuring, maar de jongste jaren van de boom. Bij sommige houtsoorten is dat contrast subtiel, bij andere schreeuwt het van het blad af. Precies daarom is suar zo herkenbaar, met lichte en donkere aders die dwars door elkaar lopen.
Hoeveel spinthout wilt u zien
Sommige mensen willen die overgang zo breed mogelijk, anderen willen juist een rustig, egaal blad. Beide kan, maar zeg het vooraf. Het bepaalt namelijk uit welk deel van de stam wij uw plank zoeken en welke bladen wij voor u apart leggen.
Hoe de zaagrichting het patroon bepaalt
Dezelfde stam levert compleet verschillende bladen op, afhankelijk van waar de zaag doorheen gaat. Dat is de grootste knop waar wij aan kunnen draaien, en tegelijk de enige beslissing die u nooit meer terugdraait.
Dwars door het hart of er juist langs
De tabel hieronder laat zien wat elke keuze oplevert.
| Zaagwijze | Tekening | Gedrag van het hout |
|---|---|---|
| Door het hart | Brede vlammen en veel beweging | Meer kans op scheuren rond het merg |
| Langs het hart | Rustiger, gestreept patroon | Stabieler, minder werking |
| Kwartiers gezaagd | Strakke, rechte nerf met spiegels | Het rustigst van allemaal |
| Uit de zijkant van de stam | Veel spinthout, sterk kleurverloop | Wisselend, hangt af van de soort |
Wat u hieruit moet meenemen: de spectaculairste tekening en het rustigste gedrag zitten meestal niet in dezelfde plank. Bij een boomstam tafelblad dat u los bestelt, is dat het eerste waar wij met u naar kijken.
Noesten, vlammen en wat de boom heeft meegemaakt
Een blad is een dagboek. Alles wat de boom is overkomen, staat erin, en juist die sporen maken het verschil tussen een tafel en een plaat.
Elke noest was ooit een tak
Waar een tak in de stam vastzat, buigt de nerf eromheen, en dat geeft die karakteristieke ovale vorm. Zit er een groep noesten bij elkaar, dan stond daar een zware zijtak of is de boom ooit gesnoeid. Vaste noesten laten wij zitten, losse of uitgevallen noesten pakken wij aan.
Littekens die het blad juist mooier maken
Ook schade laat sporen na. Een tak die is afgebroken, een blikseminslag, een nat seizoen, een insect dat een gang heeft gevreten. Dat wordt allemaal ingepakt en overgroeid, en jaren later ligt het als tekening op uw tafel. Waar zulke plekken zwak zijn geworden, zetten wij ze vast met vlinders of vullen we ze met hars, zoals bij onze epoxy tafels.
Uw blad kunnen wij nooit een tweede keer maken
Dit is het lastigste deel van ons vak om uit te leggen aan mensen die gewend zijn aan webshops. Wij kunnen niet nabestellen, en dat voelt in het begin als een beperking.
Waarom wij niets kunnen nabestellen
Ziet u een blad op onze foto's en wilt u dat exemplaar, dan is er precies één. Is het weg, dan komt er nooit meer eentje dat er hetzelfde uitziet. Wij kunnen wel zoeken naar hetzelfde karakter, bijvoorbeeld veel spinthout of juist een rustige nerf, maar dezelfde tekening bestaat niet twee keer.
Zodra de tafel bij u staat, draait dat gevoel om. Dan is het ineens het punt waar u trots op bent. Er is geen tweede huis in Nederland met dit blad, en dat blijft zo, ook als de mode over vijf jaar iets anders wil.
Voor ons betekent het vooral zorgvuldig werken. Elke plank die verkeerd droogt of verkeerd wordt gezaagd, is niet zomaar materiaalverlies. Het is een boom van tientallen tot honderden jaren die wij niet opnieuw kunnen laten groeien. Daarom kiezen wij liever een half jaar later dan een half jaar te vroeg, en laten we u het hout altijd zelf zien voordat er iets gebeurt. Wat er nu ligt, ziet u bij boomstamtafels op maat.
Eén ring per jaar, tweehonderd jaar op één blad
De cijfers achter een blad zijn indrukwekkender dan mensen denken. Elke ring staat voor één jaar, dus op een eiken blad van meer dan een meter breed telt u de geschiedenis van een boom van ruim tweehonderd jaar. Die stond er al voordat Nederland spoorwegen had. Uit één stam halen wij, afhankelijk van de dikte en de kwaliteit, twee tot vier bruikbare bladen, en de rest gaat naar kleinere producten of naar resthout. Van die bladen kunnen wij er geen enkele dupliceren. Reken daarbij op ongeveer achttien maanden drogen voordat zo'n plank überhaupt de werkbank op mag, en u begrijpt waarom wij nooit even iets nabestellen.
Bruikbare bladen uit één stam
© boomstamspecialist.nl
U koopt geen tekening die iemand heeft bedacht. U koopt tweehonderd zomers en tweehonderd winters, precies zoals ze zijn verlopen.
Wilt u die tekening in het klein, kijk dan bij onze boomstam bijzettafels.
Veelgestelde vragen over Boomstamspecialist
Mag ik zelf de plank uitkiezen
Dat is precies hoe wij het het liefst doen. U loopt in Nootdorp langs de gedroogde bladen, bekijkt de tekening bij daglicht en wijst uw eigen plank aan. Daarna leggen wij die voor u apart tot de tafel gemaakt wordt.
Kunnen jullie een blad van een foto namaken
Nee, en dat beloven we ook niet. Wij kunnen wel zoeken naar een blad met een vergelijkbaar karakter, bijvoorbeeld veel spinthout of juist een rustige nerf. Exact hetzelfde bestaat niet, want die boom is er maar één keer geweest.
Kan ik een blad laten reserveren
Ja, dat doen we regelmatig. Ziet u iets liggen maar duurt uw verbouwing nog even, dan zetten wij uw naam erop en blijft het blad staan tot u zover bent. Zo loopt u niet het risico dat het aan een ander gaat.
Weten jullie waar het hout vandaan komt
Van de meeste stammen weten we de herkomst, want we kopen via zagerijen en boomverzorgers die dat bijhouden. Vraag er gerust naar bij het blad dat u uitkiest, dan vertellen we wat we erover weten.
Veelgestelde vragen over de houtnerf in een tafelblad
Wat is de houtnerf precies
De nerf is het patroon dat ontstaat doordat de boom per seizoen ander hout aanmaakt. Licht en open in het voorjaar, dichter en donkerder later in het jaar. Waar de zaag dat patroon doorsnijdt, ziet u de streping op uw blad.
Wat is het verschil tussen spinthout en kernhout
Spinthout is het jonge, lichtere deel aan de buitenkant dat nog sap vervoert. Kernhout zit binnenin, is donkerder en harder doordat de boom er stoffen in heeft opgeslagen. Die kleurovergang ziet u vaak als een lichte band langs de rand.
Waarom heeft mijn blad brede en smalle ringen door elkaar
Omdat de boom niet elk jaar even hard groeide. Een nat jaar met veel licht geeft een brede ring, een droog jaar of veel schaduw een smalle. U leest daarmee letterlijk de omstandigheden van elk groeiseizoen af.
Zijn noesten een gebrek in het hout
Nee, een noest is de plek waar ooit een tak zat. Losse of uitgevallen noesten vullen we op of zetten we vast, vaste noesten laten we juist zitten. Ze horen bij het karakter van een massief blad en zeggen iets over de boom.
Verandert de tekening van mijn tafel in de loop der jaren
Het patroon blijft, de kleur niet. Onder invloed van licht wordt hout doorgaans donkerder en warmer van toon, bij sommige soorten al binnen een jaar. Zet er niet permanent een schaal op dezelfde plek, anders krijgt u een lichte vlek.
Wat betekent kwartiers gezaagd
Dat de plank zo uit de stam komt dat de jaarringen ongeveer haaks op het oppervlak staan. Het levert een rechte, rustige nerf op met bij eiken kenmerkende spiegeltjes, en het hout werkt minder dan bij andere zaagwijzen.
Waarom loopt de nerf soms golvend in plaats van recht
Dat komt door groeispanning, een helling waarop de boom stond of een tak die de vezels heeft laten omlopen. Zulke plekken heten vlammen en zijn zeer gewild, al vraagt schuren daar extra aandacht omdat de vezel van richting wisselt.
Kan ik twee bladen naast elkaar spiegelen
Ja, dat heet bookmatchen. Twee opeenvolgende planken uit dezelfde stam gaan open als een boek, waardoor de tekening symmetrisch wordt. Dat vraagt wel dat beide delen samen zijn gezaagd en gedroogd, dus zeg het vooraf.
Welke houtsoort heeft de rustigste tekening
Kwartiers gezaagd eiken en noten geven doorgaans het rustigste beeld. Wilt u juist veel beweging, dan komt u uit bij suar of bij planken die door het hart zijn gezaagd. Kom vooral kijken, want op foto's oogt alles rustiger dan het is.
Kom uw eigen tekening uitzoeken
Foto's doen dit onderwerp geen recht. Wie een keer met zijn hand over een gedroogd blad is gegaan, weet binnen twee minuten welke kant hij op wil. Plan daarom een bezoek aan ons atelier in Nootdorp via de contactpagina, dan leggen wij de bladen klaar die bij uw maat passen.
Elke boom vertelt iets anders, en dat is precies waarom dit werk nooit gaat vervelen. Bij Boomstamspecialist maken we van die verhalen meubels, van boomstamtafels op maat en eiken tafels tot een boomstam wastafelblad, een aanrechtblad en een boomstam bartafel. Weet u welke maat u nodig heeft, stuur hem dan vandaag door, dan zoeken wij de bijpassende tekening erbij.
Deel deze blog
