Van twee losse planken naar één doorlopend blad

Meer weten over hoe een riviertafel wordt gemaakt?

Een blad met een doorlopende baan hars ertussen roept altijd dezelfde vraag op. Hoe krijg je dat zo strak? Het maken van een riviertafel is voor het grootste deel wachten, en de rest bestaat uit voorbereiding die niemand later terugziet. Wij bij Boomstamspecialist gieten deze bladen in ons eigen atelier in Nootdorp. Hieronder leest u hoe zo'n rivier ontstaat, waarom er in lagen gegoten wordt en wat er misgaat als iemand het proces probeert te versnellen.

Hoe wordt een riviertafel gemaakt

Twee gedroogde plankdelen worden met hun natuurlijke randen naar elkaar toe in een afgedichte mal gelegd. Daartussen wordt hars in meerdere lagen gegoten, met uithardtijd ertussen. Daarna gaat het blad uit de mal en wordt het vlak geschuurd en afgewerkt.

Het begint bij twee bij elkaar passende delen

Voordat er ook maar iets gegoten wordt, ligt er dagenlang werk aan het uitzoeken en klaarmaken van het hout. Die keuze bepaalt hoe het eindresultaat eruitziet.

Twee helften uit dezelfde stam

Het mooiste resultaat krijgt u met twee delen die uit dezelfde stam komen en als een boek zijn opengeklapt. De tekening loopt dan aan beide kanten van de rivier gespiegeld door, waardoor het blad ondanks de baan hars als één geheel oogt. Dat vraagt wel dat wij die twee delen bij elkaar houden vanaf het moment dat de stam wordt gezaagd.

Beide delen moeten ook even droog zijn, dus tussen de acht en twaalf procent vocht. Zit er verschil tussen, dan werken ze na het gieten ongelijk en komt er spanning op de harsbaan te staan.

De randen bepalen de vorm van de rivier

De natuurlijke randen worden schoongemaakt en van schors ontdaan, waarna wij bepalen hoe ver ze uit elkaar komen te liggen. Twee grillige randen dicht bij elkaar geven een smalle, kronkelende rivier. Leggen wij ze verder uit elkaar, dan ontstaat er een brede baan waarin het spel van de randen beter tot zijn recht komt. Die keuze maken wij samen met u, want hij bepaalt het karakter van uw epoxy tafel volledig.

De mal waar alles in wordt gegoten

Rond het hout bouwen wij een bak van plaatmateriaal, waarin de twee delen precies op hun plek liggen. Die bak moet volledig vlak staan, want hars zoekt vanzelf zijn eigen niveau.

Waarom afdichten het precieze werk is

De hele mal wordt van binnen bekleed met folie of tape waar hars niet aan hecht, en elke naad wordt afgekit. Vervolgens dichten wij de randen van het hout af waar de hars langs komt, omdat vloeibare hars zich door de kleinste spleet wringt en er dan onder het blad uit loopt. Een lek dat u pas de volgende ochtend ontdekt, kost een halve gieting aan materiaal en een week aan tijd.

Gieten gebeurt in lagen, niet in één keer

Hier gaat het bij zelfbouwprojecten het vaakst mis. De reden is scheikundig en niet vakmatig.

De warmte die hars zelf ontwikkelt

Tijdens het uitharden komt er warmte vrij, en hoe dikker de laag hoe meer warmte er in het midden blijft hangen. Giet u een diepe rivier in één keer vol, dan kan die massa zo heet worden dat de hars troebel wordt, verkleurt of scheurt. Daarom bouwen wij het op in lagen van enkele centimeters, met tussen elke laag voldoende tijd om af te koelen en uit te harden.

Luchtbellen eruit krijgen

Bij het mengen en gieten komt er lucht in de hars, en die bellen moeten eruit voordat het geheel hard wordt. Wij helpen ze naar boven met warmte en laten de hars daarna rustig staan. Blijven er bellen achter, dan zitten ze er voorgoed in en ziet u ze als melkachtige puntjes zodra het blad geschuurd wordt.

Het proces stap voor stap

Onderstaande tabel laat zien wat er in welke week gebeurt en waar de wachttijd zit.

Wat u hieruit moet meenemen is dat het merendeel van die weken uit wachten bestaat, en dat er weinig aan te doen valt behalve op tijd beginnen.

Uit de mal en dan pas het echte werk

Als het blad uit de bak komt, ziet het er nog nergens naar uit. De hars staat ruw en dof. De randen lopen over en er ligt nog dagen schuurwerk in het vooruitzicht.

Van dof naar helder

Eerst wordt het geheel machinaal vlak gemaakt, waarna er stap voor stap met steeds fijnere korrel wordt geschuurd. Bij hars moet u veel verder doorgaan dan bij hout alleen, want een korrel die op eiken prima is laat op hars nog een matte waas achter. Pas als die waas verdwijnt en de rivier weer helder wordt, gaat de afwerking erop.

Die afwerking behandelt het hout en de hars als één oppervlak, want een blad waarop u het verschil voelt tussen beide is niet af. Datzelfde principe hanteren wij bij een boomstam tafelblad waarin alleen holtes zijn gevuld.

Waarom dit werk zich niet laat haasten

Er wordt ons regelmatig gevraagd of het niet in drie weken kan, en dan moeten wij nee zeggen. Niet uit onwil, want een blad dat eerder klaar is scheelt ons ook opslag en planning.

Wat er misgaat als u wel haast maakt

Een laag die te dik wordt gegoten, wordt in het midden te heet en verkleurt of scheurt van binnenuit. Hars die te vroeg geschuurd wordt, smeert dicht en blijft troebel. Beide fouten zijn onherstelbaar, want u kunt de rivier er niet uitnemen en opnieuw doen zonder het hout te slopen.

Wij werken hier met hout waar een boom decennia over deed. Als wij dat opofferen aan een deadline, gooien wij iets weg dat niet te vervangen is. Twijfelt u of uw planning het toelaat, vraag dan gewoon vooraf naar de doorlooptijd via de contactpagina.

Wat wij wel doen is meedenken als het krap wordt. Soms is een blad met alleen gevulde holtes een prachtig alternatief dat weken sneller klaar is, en dat oogt in een rustig interieur vaak zelfs beter dan een brede rivier.

Er is nog iets wat vaak pas achteraf opvalt. Hars en hout reageren verschillend op licht, want het hout eromheen rijpt in de loop van de jaren en wordt warmer van kleur. Een heldere rivier verandert nauwelijks, waardoor het contrast tussen beide na verloop van tijd iets toeneemt. Bij een getinte uitvoering valt dat minder op, en dat weegt mee als u twijfelt over de kleur.

Vijf weken werk aan één blad

De cijfers achter een riviertafel laten zien waar de tijd blijft. Het hout is vooraf anderhalf jaar gedroogd tot acht à twaalf procent vocht, en pas daarna begint het werk in het atelier. Het uitzoeken, prepareren en de mal bouwen kost samen vier tot vijf dagen, terwijl het gieten in lagen van enkele centimeters één tot twee weken in beslag neemt. Daarna volgt nog ongeveer een week doorharden voordat de hars schuurbaar is, en een week schuren en afwerken. In totaal komt u zo op vijf tot zes weken uit, waarvan het grootste deel wachten is.

© boomstamspecialist.nl

Het gieten duurt een middag. Al het andere aan een riviertafel is voorbereiding en geduld.

Wilt u juist een blad zonder hars ertussen, kijk dan bij onze boomstamtafels van suar.

Veelgestelde vragen over Boomstamspecialist

Veelgestelde vragen over het maken van een riviertafel

Kom een gietvorm in het echt bekijken

Staat er een blad in de mal, dan laten wij het in Nootdorp graag zien. U ziet dan meteen hoe strak zo'n bak moet zijn en hoe de randen van het hout de vorm van de rivier bepalen. Neem uw maten mee, dan bespreken wij welke twee delen bij elkaar passen en hoe breed de baan wordt. Een afspraak plant u via de contactpagina.

Wie het proces een keer heeft gezien, begrijpt waarom er weken overheen gaan. Bij Boomstamspecialist maken we alles in eigen atelier, van epoxy tafels en boomstamtafels op maat tot eiken tafels, een wastafelblad, een boomstam bijzettafel en een boomstam bartafel. Laat weten wat u voor ogen heeft, dan denken wij met u mee.