Hout drogen voor een tafelblad
Waarom een tafelblad eerst maanden moet liggen
Meer weten over het drogen van hout voor een tafelblad?
Een plank die net van de zaag komt, is nog half water. Wij kunnen daar niets mee, en u zou er ook niet blij mee zijn. Hout drogen is daarom de langste en belangrijkste bewerking die een tafelblad ondergaat, en tegelijk de enige waar u niets van ziet. Bij Boomstamspecialist ligt elk blad eerst maanden op latten voordat het de werkbank op mag. Pas als het vocht eruit is, kunnen we vlakken, schuren en afwerken. Hieronder leest u wat er in die periode gebeurt, welk vochtpercentage een tafelblad nodig heeft en hoe u ziet of een blad ver genoeg is.
Hoe lang moet hout drogen voor een tafelblad
Reken op ongeveer achttien maanden aan de wind voor een dikke eiken plank, gevolgd door een paar weken in de droogkamer. Pas rond de acht tot twaalf procent vocht is het hout klaar voor gebruik binnenshuis.
Van vijftig procent vocht naar tien
Een vers gezaagde stam zit rond de vijftig procent vocht, en bij sommige soorten ligt dat nog een stuk hoger. Uw woonkamer zit rond de tien procent. Dat verschil moet eruit, en het hout krimpt terwijl dat gebeurt. De vraag is alleen waar het krimpt. In ons atelier of in uw eetkamer.
Wat er in de eerste maanden buiten gebeurt
De planken gaan onder een afdak, met latjes ertussen zodat er lucht langs alle kanten kan. De kopse kanten krijgen een laag was of verf, want daar verdampt het vocht het snelst en juist daar begint scheurvorming. In die eerste maanden zakt het vochtgehalte hard, van rond de vijftig naar ergens in de twintig procent.
Snelheid is hier de vijand. Hoe rustiger het vocht eruit gaat, hoe kleiner de kans dat de plank kromtrekt of openscheurt. Daarom staan onze stapels uit de volle zon en uit de directe wind.
Waarom winddrogen alleen niet genoeg is
Na ongeveer achttien maanden zit een eiken plank op zo'n zeventien tot twintig procent. Voor een tuinbank of een overkapping is dat prima. Zet u datzelfde hout binnen, dan gaat het alsnog verder krimpen, en dan krijgt u kieren, scheuren en een blad dat aan de randen omhoog komt.
Er is een grens die u moet kennen. Alles boven de vijftien procent hoort niet binnen. Wij nemen die grens serieus, ook bij een los boomstam tafelblad dat u zelf op een onderstel zet.
Onderstaande tabel laat zien welke fase welk vochtpercentage oplevert en waar dat hout dan geschikt voor is.
| Droogfase | Vochtpercentage | Duur | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Vers van de zaag | 50 procent of meer | Direct | Niets, eerst drogen |
| Eerste maanden op latten | 25 tot 30 procent | 3 tot 6 maanden | Nog niets |
| Winddroog | 17 tot 20 procent | Ongeveer 18 maanden | Buitengebruik |
| Uit de droogkamer | 8 tot 12 procent | Enkele weken | Tafelbladen binnen |
Wat u uit die tabel moet meenemen: alleen de onderste regel levert hout op dat u zonder zorgen in de woonkamer zet.
De droogkamer doet het laatste stuk
De laatste procenten haalt u er buiten nooit uit. Het Nederlandse klimaat is daar te vochtig voor. Daarom gaat elk blad dat wij verwerken na het winddrogen nog de droogkamer in, waar het rustig terugzakt naar acht tot twaalf procent.
Sensoren in plaats van geduld alleen
In zo'n kamer meten sensoren doorlopend de temperatuur en de luchtvochtigheid. Het programma stuurt bij, want als je te hard forceert krijg je inwendige scheurtjes die je aan de buitenkant niet ziet. Dat gebeurde vroeger regelmatig. Tegenwoordig is het proces zo verfijnd dat het verschil met natuurlijk gedroogd hout nauwelijks merkbaar is, mits het langzaam gaat.
Bij dikke bladen duurt dit langer dan bij dunne. Een blad van zes centimeter, zoals wij voor de meeste boomstamtafels op maat gebruiken, vraagt meer tijd dan het blad van een boomstam bijzettafel van drie centimeter.
Waaraan u een goed gedroogd blad herkent
U kunt vocht niet zien, maar u kunt er wel naar kijken en naar vragen. Een blad dat ver genoeg is, ligt vlak op de bok en wiebelt niet op een hoek. De kopse kanten zijn schoon, zonder verse waaierscheuren. En het voelt niet koel en klam aan als u er met de vlakke hand op drukt.
Wat u ook mag verwachten: een meubelmaker die een vochtmeter pakt en het ter plekke voor u meet. Wij doen dat zonder aarzelen, want als het getal klopt is er geen reden om er geheimzinnig over te doen.
Drie vragen die u aan elke meubelmaker kunt stellen
- Op welk vochtpercentage is dit blad gedroogd en wanneer is dat gemeten?
- Hoe lang heeft het hout buiten gelegen voordat het de droogkamer in ging?
- Zijn de kopse kanten behandeld tijdens het drogen?
Wat te snel drogen u later kost
Hier gaat het bij goedkope tafels bijna altijd mis. Een blad dat in een paar weken door de oven is gejaagd, ziet er in de showroom perfect uit. Het probleem komt pas na een half jaar bij u thuis, als de verwarming aangaat en het hout alsnog gaat krimpen. Dan trekt het blad hol, komen naden open of loopt er een scheur dwars door de tekening.
Herstellen kan meestal wel, maar het blijft zichtbaar. Vandaar dat wij liever een half jaar langer wachten dan een blad te vroeg de deur uit doen. Dat geldt net zo goed voor een boomstam aanrechtblad, waar temperatuurwisselingen en waterdamp er nog een schepje bovenop doen.
Een boom van tweehonderd jaar krijgen we niet terug
Wij werken met materiaal dat we niet kunnen bijmaken. Voor een eiken blad van meer dan een meter breed uit één stuk heeft u een boom nodig van ruim tweehonderd jaar oud. Zo'n stam komt zelden vrij, en als hij er is, krijgen we één kans om er goed mee om te gaan. Een plank die verkeerd droogt, is niet alleen verlies voor ons maar ook een stuk geschiedenis dat verdwijnt.
Voor u speelt iets anders mee. U koopt een meubel dat blijft bewegen, ook als het goed gedroogd is. In een vochtige zomer zet het blad iets uit, in een droge winter krimpt het weer. Weet u waar dat vandaan komt, dan schrikt u er niet van en gaat u er anders mee om. Daarom vertellen we het hele traject voordat we iets maken, en laten we het ruwe hout gewoon zien. Wie wil weten hoe zijn eiken tafel tot stand komt, mag bij ons meelopen.
Vijftig procent eruit, tien procent over
De hele discussie draait om één getal. Een net gezaagde stam zit rond de vijftig procent vocht en kan bij sommige soorten fors hoger uitkomen. Na de eerste maanden op latten staat de teller ergens tussen de vijfentwintig en dertig procent. Na ongeveer achttien maanden winddrogen blijft er zeventien tot twintig procent over, precies goed voor buiten maar te nat voor binnen. De droogkamer brengt het daarna naar acht tot twaalf procent. Een gemiddelde Nederlandse woonkamer ligt rond de tien procent, dus daar willen we zo dicht mogelijk bij zitten op het moment dat de tafel bij u binnenkomt.
Vochtpercentage per droogfase
(c) boomstamspecialist.nl
Wachten is bij ons geen vertraging. Het is de belangrijkste bewerking die we uitvoeren, alleen zie je er niets van gebeuren.
Wilt u weten welke houtsoort daar het rustigst uitkomt, kijk dan eens bij de boomstamtafels van suar.
Veelgestelde vragen over Boomstamspecialist
Hebben jullie altijd gedroogde bladen op voorraad
Ja, in ons atelier in Nootdorp liggen bladen die het hele droogtraject achter de rug hebben. U hoeft dus niet achttien maanden te wachten. U kiest uit wat er ligt, en vanaf dat moment gaat het om weken in plaats van maanden.
Meten jullie het vochtpercentage voordat een blad in bewerking gaat
Altijd. Elk blad gaat onder de vochtmeter voordat het de werkbank op mag, en wij laten u dat getal desgewenst ter plekke zien. Zit een blad nog te hoog, dan gaat het gewoon terug de stapel in tot het wel klopt.
Kan ik langskomen om het ruwe hout te bekijken
Graag zelfs. Op onze locatie aan de Industrieweg in Nootdorp loopt u langs de gedroogde bladen, voelt u aan de randen en ziet u de tekening bij daglicht. Kiezen op gevoel werkt beter dan een foto op een scherm.
Geven jullie garantie als een blad toch gaat werken
Wij staan achter de droging en bespreken vooraf wat normaal gedrag is en wat niet. Kleine beweging hoort bij massief hout. Ontstaat er iets dat daar duidelijk buiten valt, dan kijken we samen naar herstel in ons eigen atelier.
Veelgestelde vragen over hout drogen voor een tafelblad
Hoe lang moet hout drogen voor een tafelblad
Voor een dikke eiken plank rekent u op ongeveer achttien maanden buiten op latten, gevolgd door enkele weken in de droogkamer. Dunner hout gaat sneller. De vuistregel is simpel, hoe dikker de plank hoe langer het duurt voordat het vocht er echt uit is.
Welk vochtpercentage moet een tafelblad hebben
Voor binnengebruik zit u goed tussen de acht en twaalf procent. Een gemiddelde woonkamer ligt rond de tien procent, dus daar wilt u zo dicht mogelijk bij zitten. Boven de vijftien procent gaat het blad binnenshuis alsnog krimpen en scheuren.
Wat is het verschil tussen luchtdrogen en kunstmatig drogen
Luchtdrogen gebeurt buiten onder een afdak en brengt hout naar zeventien tot twintig procent. Kunstmatig drogen gebeurt in een verwarmde kamer met sensoren en haalt de laatste procenten eruit. Voor meubels binnen heeft u beide stappen nodig, in die volgorde.
Hoeveel vocht zit er in een vers gezaagde stam
Rond de vijftig procent is gebruikelijk, en bij sommige soorten loopt dat nog verder op. Dat water zit tussen en in de houtcellen. Zodra het verdampt, krimpt het hout, en die krimp wilt u laten gebeuren voordat er een tafel van gemaakt wordt.
Waarom worden de kopse kanten behandeld tijdens het drogen
Aan de kopse kant verdampt vocht veel sneller dan door de zijkanten, waardoor daar als eerste scheuren ontstaan. Een laag was of verf remt dat af, zodat de plank gelijkmatiger droogt. U ziet die behandeling terug als een gekleurde rand op ruwe planken.
Kan een goed gedroogd blad alsnog scheuren
Kleine beweging blijft mogelijk, want hout leeft. Meestal gaat het om haarfijne lijntjes aan de kopse kant. Zet u de tafel niet pal boven een radiator of in de volle middagzon, dan blijft het rustig en merkt u er in de praktijk weinig van.
Kun je hout thuis zelf drogen voor een tafelblad
Buiten op latten lukt met geduld prima, maar de laatste procenten haalt u er in het Nederlandse klimaat niet uit. Zonder droogkamer blijft u rond de achttien procent steken. Voor een blad dat binnen komt te staan is dat simpelweg te nat.
Hoe meet je het vochtpercentage van hout
Met een vochtmeter die twee pennetjes in het hout drukt en de weerstand meet. Meet altijd op meerdere plekken en ook aan de zijkant, want de buitenkant droogt eerder dan de kern. Eén meting midden op het blad zegt te weinig.
Waarom duurt een breed eiken blad langer
Omdat de boom er eerst moet zijn. Voor meer dan een meter breed uit één stuk heeft u een eik van ruim tweehonderd jaar nodig, en die komen zelden vrij. Daarnaast droogt een brede, dikke plank trager dan een smalle van dezelfde soort.
Bekijk de gedroogde bladen in ons atelier
In Nootdorp ligt hout klaar dat het volledige traject achter de rug heeft, van de eerste maanden op latten tot de laatste weken in de droogkamer. Loop langs, voel eraan en kies er een uit. Wij meten het vocht ter plekke voor u na en rekenen meteen uit wat uw tafel gaat kosten. Een afspraak plant u via de contactpagina.
Nu u weet hoeveel tijd er in een blad zit voordat het bij u binnenkomt, kijkt u er waarschijnlijk anders naar. Bij Boomstamspecialist doen we het hele traject in eigen beheer, van het uitzoeken van de stam tot het monteren bij u thuis. Dat geldt voor een epoxy tafel met harsbaan, voor een boomstam wastafelblad in de badkamer en voor een boomstam bartafel in de keuken. Heeft u een maat in gedachten of wilt u weten wat er op dit moment gedroogd klaarligt, stuur ons dan uw maten door en plan gerust een bezoek in.
Deel deze blog
